Merkezi yönetim bütçesine dahil idarelerin 2017-2019 dönemi bütçe hazırlıklarında esas almaları gereken Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehberde; makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdiri esas olmak suretiyle temsil ve ağırlamanın gerektirdiği her türlü giderlerin 03.06.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri bölümüne kaydedileceği belirtildiğinden, yapılacak harcamalar konusunda makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdirinin esas olması nedeniyle, temsil ağırlama kapsamında yapılan ve piyasa rayiçlerine göre fahiş olduğu konusunda bir tespitte bulunulmayan alımların, mesai saatleri dışında yenilen yemek bedellerinin, mesai harici zamanlarda (akşamları veya hafta sonları) ihtiyaç duyulan ve konusu ile ilgili dışarıdan veya kurum personeli ile uzun süreli çalışmalara ilişkin yapıldığı anlaşıldığından söz konusu gider hizmetin gereği olarak yapılan bir gider olup herhangi bir kamu zararı oluşmamıştır.
Kamu İdaresi Türü Diğer Özel Bütçeli İdareler
Yılı 2017
Dairesi 8
Dosya No 46267
Tutanak No 49909
Tutanak Tarihi 14.7.2021
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Konu: Mesai saatleri dışında kurum personeli tarafından yenilen yemek bedellerinin mevzuata aykırı olarak temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında ödenmesi
4) 192 sayılı İlamın 26/B Maddesiyle mesai saatleri dışında kurum personeli tarafından yenilen yemek bedellerinin mevzuata aykırı olarak temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında değerlendirilmesi ve bu kapsamda yapılan harcamaların toplam tutarının 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/B maddesi ile getirilen sınırı aşmasından kaynaklanan ...TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Harcama Yetkilisi ...ve ...ile Gerçekleştirme Görevlisi ...ve ..., Üst Yönetici ...’ün aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;
Mesai harici yenilen yemeklerin temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında değerlendirilmesinin tazmin konusu yapılması fikrine katılmadığı, Şöyle ki; Kurumun 664 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden yapılandırılması neticesinde, mesai harici zamanlarda (akşamları veya hafta sonları) ihtiyaç duyulan ve konusu ile ilgili dışarıdan veya kurum personeli ile uzun süreli çalışmaların yapıldığı, Yine kurumu bütçesinin TBMM komisyonlarında veya genel kurulunda görüşüldüğü sırada ihtiyaç duyulan personelin gece geç vakitlere kadar kurumda kalmak zorunda kaldığı, Bütün devlet erkânının katılımıyla gerçekleşen 10 Kasım Atatürk’ü Anma Töreni öncesinde yine mesai harici uzun süreli çalışmaların yapıldığı, Yıl içinde Başkanlık Makamının da dahil olduğu buna benzer bir çok mesai harici çalışma yapıldığı, Nitekim tazmin hükmü verilen yemek bedellerinin bir kısmı da Kurum personeli olmayan ve dışarıdan bu çalışmalara katılan kişiler ile Başkanlık misafirlerine ikram edilen yemekler için ödendiği, Söz konusu alımların hemen hemen tamamı Kuruma yakın bir yerde ... Caddesi üzerinde bulunan “...” firmasından piyasa koşullarına göre çok mütevazi fiyatlarla temin edidiği,
Kurumun sorguya konu 2017 yılı “Temsil, Ağırlama, Tanıtım, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri” toplam tutarının ... TL olduğu, Öncelikle, bu harcamalar yapılırken “631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/B maddesi ile getirilen sınırlamaya uyulmaksızın harcama yapılması” hususunun bilerek ihlal edilmiş bir işlem olmadığı, Söz konusu kararnamenin 2001 yılında yayınlanmış olup 2006 yılında ise bahsi geçen maddenin eklendiği, Konunun zinde tutulması bakımından, Kurumun geçmiş yıllarda da bu harcama kaleminden anlamlı bir harcamasının olmaması ve özellikle de gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi olarak bu görevleri ifa ettiğimiz süre zarfında böylesi bir hükmün olduğunun maalesef dikkatten kaçtığı, Şayet konunun zamanında farkına varılmış olsaydı, temsil yetkisine haiz personel için ihtiyaç duyulan onayın tereddütsüz alınacağı ve temsile yetkili Yüksek Kurum başkanı dahil iki başkan yardımcısının 2017 yılı Ocak ayı net maaş tutarlarının iki katı ... TL (...+...+...) bahse konu tutarı karşılıyor olacağı, Konunun farkına varılması neticesinde, Yüksek Kurum başkanı ile birlikte iki başkan yardımcısının da temsil yetkisine haiz kılınması hususunda gerekli olurun alındığı, Her ne kadar mezkur olur 2018 yılında alınmış olsa da temsil yetkisine onay veren makam ve temsil yetkisi verilen kişilerin her iki yılda da aynı kişiler olduğu, Bu kapsamda temsil yetkisine onay veren makamın 2017 yılı için de aynı oluru vereceğinden şüphe duyulmaması gerektiği, Nitekim daire kararında Sayın Savcı görüşünde “Merkezi yönetim bütçesine dahil idarelerin 2017-2019 dönemi bütçe hazırlıklarında esas almaları gereken Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına İlişkin Rehberde; makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdiri esas olmak suretiyle temsil ve ağırlamanın gerektirdiği her türlü giderlerin 03.06.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri bölümüne kaydedileceği belirtildiğinden, yapılacak harcamalar konusunda makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdirinin esas olması nedeniyle yapılan ve piyasa rayiçlerine göre fahiş olduğu konusunda bir tespitte bulunulmayan alımlar için herhangi bir kamu zararının oluşmadığı” ifadesine yer verildiği,
Sonuç olarak; bu konuda daha önce yapılan savunmaların da aynen tekrar edildiği belirterek, yapılacak yargılama sonucunda daire kararındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği ifade edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
“Dilekçelerde özetle;
İlamın 26/B maddesine ilişkin olarak, mesai saatleri dışında kurum personelince yenilen yemek bedelleri kamu zararı olarak değerlendirilmiş ise de temsil ağırlama kapsamında yapılan ödemelerin kamu zararı oluşturmadığı ileri sürülmekte ve sorguya verilen cevaplar tekrar edilerek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.
Merkezi yönetim bütçesine dahil idarelerin 2017-2019 dönemi bütçe hazırlıklarında esas almaları gereken Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehberde; makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdiri esas olmak suretiyle temsil ve ağırlamanın gerektirdiği her türlü giderlerin 03.06.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri bölümüne kaydedileceği belirtildiğinden, yapılacak harcamalar konusunda makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdirinin esas olması nedeniyle, temsil ağırlama kapsamında yapılan ve piyasa rayiçlerine göre fahiş olduğu konusunda bir tespitte bulunulmayan alımlar için herhangi bir kamu zararının oluşmadığı değerlendirilmektedir.
Bu nedenle talebin kabul edilerek, tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin,
Uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.
Arz ederim.” Denilmektedir.
Duruşma talebinde bulunan ..., ..., ... duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya katılmamışlardır.
Duruşma talebinde bulunan ...ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
192 sayılı İlamın 26/B Maddesiyle mesai saatleri dışında kurum personeli tarafından yenilen yemek bedellerinin mevzuata aykırı olarak temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında değerlendirilmesi ve bu kapsamda yapılan harcamaların toplam tutarının 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/B maddesi ile getirilen sınırı aşmasından kaynaklanan … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
Merkezi yönetim bütçesine dahil idarelerin 2017-2019 dönemi bütçe hazırlıklarında esas almaları gereken Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehberde; makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdiri esas olmak suretiyle temsil ve ağırlamanın gerektirdiği her türlü giderlerin 03.06.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri bölümüne kaydedileceği belirtildiğinden, yapılacak harcamalar konusunda makam sahibi veya yetkili kıldığı amirlerin takdirinin esas olması nedeniyle, temsil ağırlama kapsamında yapılan ve piyasa rayiçlerine göre fahiş olduğu konusunda bir tespitte bulunulmayan alımların, mesai saatleri dışında yenilen yemek bedellerinin, mesai harici zamanlarda (akşamları veya hafta sonları) ihtiyaç duyulan ve konusu ile ilgili dışarıdan veya kurum personeli ile uzun süreli çalışmalara ilişkin yapıldığı anlaşıldığından söz konusu gider hizmetin gereği olarak yapılan bir gider olup herhangi bir kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, 192 sayılı ilamın 26/B maddesiyle verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULARAK yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren Daireye TEVDİİNE,( 8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,
Karar verildiği 14.07.2021 tarih ve 49909 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Üye …’ ın karşı oy gerekçesi ;
“Daire kararının tasdikine karar verilmesi gerektiğine ilişkin azınlık görüşündeki üyelerin görüş ve gerekçelerine katılmaktayım.
Ancak usul yönünden aşağıda açıkladığım gerekçelerle görüşmelere devam edilmesi gerekirdi.
“Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular olağan kanun yolu olarak temyiz ve karar düzeltme, olağanüstü kanun yolu olarak ise yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanunun, Temyiz başlıklı 55. Maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beratı anlamına gelen bir hükümdür.
Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dahil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.
İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.
Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.
Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna ( 9 ile 13 arasında bir oya) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılamaz. Açıklanan nedenlerle müzakerelere devam edilerek kaldırma kararı dışındaki seçenekler üzerinde görüşme yapılmalı, tasdik veya bozma kararları oylanmalıdır.”
8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi:
192 sayılı İlamın 26/B Maddesiyle mesai saatleri dışında kurum personeli tarafından yenilen yemek bedellerinin mevzuata aykırı olarak temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında değerlendirilmesi ve bu kapsamda yapılan harcamaların toplam tutarının 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/B maddesi ile getirilen sınırı aşmasından kaynaklanan ...TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.
631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/B maddesinde yer alan; “Madde 14/B – (Ek: 21/3/2006-5473/10 md.) Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurum, kurul, üst kurul, enstitü, teşebbüs, fon ve sair adlarla kurulmuş kamu kurum ve kuruluşlarında, kanunlarında aksine hükümler olsa dahi, kendi özel mevzuatındaki hükümler uyarınca yapılacak temsil ve ağırlama giderlerinin yıllık toplamı, başkan ile temsil yetkisini haiz olan personelin bir aylık ortalama net ücretinin iki katını geçemez. Temsil yetkisini haiz personelin unvan ve sayıları, karar organlarınca üyeler dahil toplam personel sayısının yüzde ikisini geçmemek üzere belirlenir.” hükmü ile İdarelerin yıl içinde yapacakları temsil ağırlama giderlerine sınır getirilmiş bulunmaktadır.
Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurum ve kuruluşların karar organlarınca toplam personel sayısının %2’sini geçmemek üzere belirlenen temsil yetkisine haiz olan personele de temsil ağırlama ödeneği verilmesi imkanı getirilmiş olmasına rağmen uygulamada 2017 yılı için Yüksek Kurum tarafından bu yönde herhangi bir belirleme yapılmaması sebebiyle Yüksek Kurum için geçerli olan temsil ağırlama ödeneği tavanının 2017 yılı için Kurum Başkanının bir aylık ortalama net ücretinin iki katı olan (Kira kesintisi hariç net aylık ... TL x 2) =... TL ile sınırlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.
Öte yandan savunmalarda, 2018 yılı içinde Yüksek Kurum Başkanı ile birlikte iki Başkan Yardımcısının da temsil yetkisine haiz kılınması hususunda gerekli olurun alındığı belirtilmekle beraber söz konusu olur 2018 yılı içinde alındığından 2017 yılı için öngörülen ... TL’lik tavanın artması gibi bir durum söz konusu değildir. Kaldı ki, Merkezi Yönetim Bütçesine dahil idarelerin 2017-2019 dönemi bütçe hazırlıklarında esas almaları gereken Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehbere göre, kurumun kendi personeli tarafından mesai saatleri haricinde yenilen yemeklerin temsil ağırlama gideri mahiyetinde değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3’üncü maddesi hükmü gereği yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde sadece öğle yemeği olarak verilebileceğinden Yüksek Kurum Personeli tarafından mesai haricinde yenilen yemek bedellerinin Yüksek Kurum bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
Mesai saatleri dışında kurum personeli tarafından yenilen yemek bedellerinin mevzuata aykırı olarak temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında değerlendirilmesi ve bu kapsamda yapılan harcamaların toplam tutarının 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/B maddesi ile getirilen sınırı aşmasından dolayı … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, 192 sayılı İlamın 26/B maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmesi gerekir.