
Doğrudan temin yöntemiyle alınan yangın tüplerinin bedelinin piyasa fiyatlarının çok üstünde alınmasının kamu zararı oluşturacağı hakkında
Sayıştay D: 3
T: 17/02/2011
… Destek Hizmetleri şube Müdürlüğü’nün çeşitli birimlerinde kullanılmak üzere piyasadan 150 adet muhtelif yangın tüpü sa tın alındığı, ancak söz konusu tüplerin ortalama piyasa fiyatla rından çok daha fahiş fiyata tedarik edildiği tespit edilmiştir.
Ödeme emri ekinde yer alan … Cihazları Tic. ve San. Ltd. Şti’ne ait 22.01.2009 tarih ve 17504 no’lu faturayla satın alınan yangın söndürme tüplerine ait fiyatların normal piyasa fiyatlarının üzerinde olduğuna kanaat getirildiğinden, söz konusu malze melere ait gerçek piyasa rayiçlerinin tespit edilmesi amacıyla, 22.06.2010 tarih ve 2010/2 sayılı yazı ile durum … Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına yazılmış, aynı Başkanlıktan alınan 23.06.2010 tarih ve 2919 sayılı cevabi yazı ekinde tarafımı za iletilen fiyat listesi İle faturadaki fiyatlar karşılaştırılmış ve Destek Hizmetleri ş�ube Müdürlüğü’ne alınan malzemelere alt gerçek piyasa rayiçlerinin çok daha düşük olduğu görülmüştür. Söz konusu yeni fiyatlarla fatura edilen fiyatlar karşılaştırıldı ğında her İki fiyat arasında bariz bir fark ortaya çıkmaktadır.
5018 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinde “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirllmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması İçin gerekil önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmek suretiyle kamu kaynağını İdare edenlerin sorumluluğuna işaret etmektedir.
Yine, aynı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde aynen: “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerin den kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye ne den olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapıl ması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil İşlemlerinin mev zuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
Keza, Kamu zararlarının Tahsiline ilişkin Usul ve Esaslar Hak kında Yönetmeliğin “Sorumluluk” başlıklı 5 inci maddesinde; Kanunun İlgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu durlar denilmek suretiyle yine kamu görevlilerinin sorumlulu ğuna dikkat çekilmiş, aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde de aynen:
“Kamu zararının belirlenmesinde;
Yapılan İş, alınan mal veya hizmet karşılığı olarak ilgili mev zuatında belirtilen ya da mevzuatında öngörülen karar, onay, sözleşme ve benzen belgelerde belirlenen tutardan fazla öde me yapılması,
İlgili mevzuatında öngörülen haller dışında, iş yaptırılmadan, mal veya hizmet alınmadan önce ödeme yapılması,
Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
ç) ilgili mevzuatı gereğince görevlendirilen komisyon veya kişi lerce rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması.
Kamu İdarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yöneti mi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması,
idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzu ata uygun bir şekilde yapılmaması,
g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet ge tirilmesi,
ğ) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.” hükmü ile de kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterlere vurgu yapılmıştır.
Sorumlular savunmalarında, satın alınan tüplerin içeriğindeki gazların özelliğine göre piyasada satılan standart içerikli tüpler den farklı olduklarını ve bu nedenle piyasa fiyatlarının standart içerikli tüplere göre daha yüksek olduğunu belirtmişlerdir. Ancak bu savunmanın tarafımızca kabulü mümkün değildir. Zira, piyasada yangın tüpü satan firmalar TSE belgeli firmalardır ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Mecburi Standart Tebliğine uya rak üretim yapmak zorundadırlar. Aksi bir durumda, TSE belgesi alamayacakları gibi bu firmalara söz konusu malzemeleri üre tim izni de verilmeyecektir. Tarafımızdan gerek piyasadan ve gerekse internet ortamından tanınmış firmaların ürün fiyatları incelenmiş sonuç olarak idarece satın alınan tüplerin fiyatının fahiş olduğu tespit edilmiştir. Son olarak,… Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığından bu konuyla ilgili bir fiyat tespiti İstenmiş, adı geçen Oda tarafından yapılan piyasa araştırması sonucun da tarafımıza gönderilen listeye göre de, idarece alınan tüplerin fiyatının bariz bir şekilde fahiş olduğu ortaya çıkmıştır.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, Destek Hizmetleri şube Müdürlüğü’nün çeşitli birimlerinde kullanılmak üzere piyasadan satın alınan 150 adet muhtelif yangın tüpünün ortalama piyasa fiyatlarından çok daha fahiş fiyata tedarik edil mesi suretiyle sebep olunan … TL kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesine karar verildi.